Konfrontationen 2012: een uitstekende editie (deel 2)


Het leuke van Konfrontationen is dat er veel vertrouwd is: de klapstoeltjes rondom het podium, de stands van platen- en cd-handelaren met veel zeldzame en obscure opnames, geen overlappende optredens (dus je kunt, als je wilt, alles horen), zondagmiddag muziek in de naast het café gelegen kerk en ‘s avonds belegde broodjes ham en kaas die gretig aftrek vinden bij de hongerige bezoekers. Er is ook elk jaar gelegenheid om gratis te kamperen op een stuk weiland met wat bomen, op loopafstand van het jazzcafé. Het nieuwe van Konfrontationen zit hem in de muziek en de verschillende combinaties van muzikanten die op het podium staan. Een mooi voorbeeld was Black Top, dat wist te verrassen met dwarse improvisaties op piano en keyboards (Pat Thomas), tenorsaxofoon (Steve Williamson) en vibrafoon (Orphy Robinson). Speciale vermelding verdient drummer Paul Lovens die twee keer optrad en tussen de optredens in ook nog even naar de kapper was gegaan. In het kwartet met Alberto Braida, Wilbert de Joode en Frances-Marie Uitti blonk zijn spel uit door subtiliteit en inventiviteit. Ik ben een fan van Jonh Edwards, een van de beste bassisten op dit moment, en samen met Lovens vormde hij een uitstekende ritmesectie voor de mij onbekende maar prima trombonist Paul Hubweber. Trionaam: Papajo. Voor enige ontspanning zorgden acts die makkelijk voor een veel groter publiek zouden kunnen spelen. Konono no. 1 met hun swingende duimpiano’s en percussie sloten de eerste avond af. Op hun muziek kun je niet stil blijven zitten. De klapstoeltjes werden weggehaald om de dansers de ruimte te geven. Dat gebeurde ook bij The Cherry Thing, de wonderlijke combinatie van zangeres Neneh Cherry en het powertrio The Thing van Mats Gustafsson. Zij speelden een aantal covers waaronder Dirt van The Stooges en als toegift hun enige “hit”, Viking, wat neerkwam op lekker ongegeneerd schreeuwen. Meer in de geest van het festival was de kleine sound art tentoonstelling in een schuur waar altijd wel een paar aardige installaties bij zitten. Ditmaal bijvoorbeeld vier gitaren die door ventilatoren werden bespeeld, gemaakt door Andreas Trobollowitsch. Ondanks het wat tegenvallende weer was deze editie bijzonder geslaagd. Konfrontationen is en blijft een uniek festival.

Konfrontationen 2012: een uitstekende editie (deel 1)


Het Konfrontationen festval in Nickelsdorf telde ook dit jaar weer veel geslaagde optredens van ongeveer 70 musici die afkomstig zijn uit de jazz en geïmproviseerde muziek. Er waren meer dan 20 optredens in vier dagen, waar ruim 300 liefhebbers uit diverse landen (Duitsland, Finland, Roemenië, Itailië, België en Nederland) op af waren gekomen. Traditiegetrouw ging elk optreden vooraf door het belgerinkel van de spreekstalmeester: het signaal dat de bezoekers hun plaatsen moesten innemen. Op het programma stonden zowel oudgedienden als nieuwe(re) combinaties. Het niveau lag dit jaar erg hoog, en de oudegedienden stelden niet teleur. Sterker nog, hun sets behoorden tot de hoogtepunten. Neem het optreden van het Australische trio The Necks. Wat zij op de slotdag lieten horen was ongelofelijk intens. Het klassiek aandoende pianospel van Chris Abrahams verschoof langzaam naar een robuustere klank, de bas (Lloyd Swanton) en drums (Tony Buck) vielen in en het geheel raakte in een geluidsspiraal waar geen einde aan leek te komen. Als je denkt dat de musici de uitputting nabij zijn, gaan ze nog even door, voordat wordt teruggekeerd naar rustiger muzikaal vaarwater. Twee andere ervaren trios wisten elkaar moeiteloos te vinden in avontuurlijke improvisatiesets. Keith Tippett (piano), Julie Tippetts (zang, percussie) en Willi Kellers (drums) had ik nog nooit live gehoord, dus ik was zeer benieuwd. Het werd een fraai voorbeeld van jaren 70 improvisatie die nog steeds wist te boeien. Virtuoos pianospel, stemacrobatiek (soms wat te gekunsteld naar mijn smaak) en inventief drumwerk hielden het publiek drie kwartier lang op het puntje van hun stoel. Bassdrumbone (foto) speelt al 35 jaar samen en dat is te horen. De knorrende trombone van Ray Anderson past perfect bij de ritmesectie (Gerry Hemingway en Mark Helias). Erg fraai allemaal. En dat was nog niet alles: in deel 2 meer over bassisten, drummers en sound art.

Konfrontationen festival 2011: klein maar fijn


Dit jaar vond van 21 tot en met 24 juli de 32e editie plaats van het Konfrontationen festival in Nickelsdorf, een Oostenrijks plaatsje dat vlakbij de Hongaarse grens ligt. Op het programma stonden grote namen uit de jazz en geïmproviseerde muziek, zoals Evan Parker, Marilyn Crispell, Fred van Hove, Hamid Drake, Sonny Simmons, Tobias Delius, Johannes Bauer en Joëlle Léandre. Dit was de derde keer dat ik erbij was en het blijft een van de sfeervolste festivals die ik ken. Het mooie is dat je alle twintig concerten kunt bijwonen, omdat er geen overlap is. Bij geïmproviseerde muziek is het altijd spannend of de combinatie op het podium klikt. Ook de vorm van de dag is belangrijk. Wat beide betreft hoefden de circa 200 bezoekers niet te klagen. Op de eerste avond wist Franz Hautzingers’s Poet Congress met spannende experimentele stukken voor zangers en ensemble te imponeren. Speels en broeierig met invloeden van Tom Waits, Greetje Bijma en film noir soundtrack muziek. Isabelle Duthoit verdeelde het publiek met haar extravagante stemgeluid (ik vond het goed), gitarist Burkhard Stangl liet horen hoe een kat klinkt door het instrument over zijn bovenbeen te wrijven, wat fraai aansloot bij de tekst. Kortom, een geslaagde start. Ook het kwartet van pianist Fred van Hove ging er vol in. Uitblinker was vibrafoniste Els Vandeweyer met haar razendsnelle en overdonderende spel, soms met tien vingers tegelijk. Op de andere dagen lag het niveau ook hoog, bijvoorbeeld op de slotavond het trio Great Waitress (foto) van Magda Mayas (piano), Laura Altman (klarinet) en Monika Brooks (accordeon). Hun subtiele kamermuziek improvisatie moest concurreren met de regen die op het dak tikte, maar wist uiteindelijk te overwinnen door het sterke samenspel. Niet alles pakte even goed uit. Van noise grootheden Kevin Drumm en Mika Vainio had ik een inventieve set verwacht met Axel Dörner (trompet) en Lucio Capece (basklarinet). Maar het uitvallen van de elektriciteit na een kwartiertje spelen haalde de nauwelijks aanwezige fut er helemaal uit. Gelukkig bood de bar uitkomst, waar de zeven man sterke Nederlandse delegatie neerstreek om tot in de kleine uurtjes door te praten en te drinken. Er zijn teveel mooie momenten om op te noemen, maar speciale vermelding verdient pianiste Marilyn Crispell die met drummer Hamid Drake een energieke set speelde waar Cecil Taylor bijna bij verbleekte. Briljant was de soloset van Joëlle Léandre (bas). Strijken, plukken, kloppen, trekken, tikken, het klonk allemaal als een klok en het geheel was fe-no-me-naal. Tot slot was het Evan Parker Transatlantic Quintet in grote vorm, met een speciale vermelding voor altsaxofonist Nathaniel Facey. De conclusie is, net als voorgaande jaren: de thuisblijvers hebben ongelijk. Ook al was het weer ditmaal niet zo goed (een nachtlang striemende regen en zware windstoten op zondagavond, dat slaapt niet echt lekker), het eten was prima en niet duur. Voor een rijk gevulde goulash soep betaalde je € 3,80 en de pizza’s en gepaneerde schotels waren ook goedkoop, minder dan tientje. De relaxte sfeer is gratis, net als het kamperen. Eindoordeel: ***** (5 sterren)